EDUKACJA MIĘDZYKULTUROWA
JAKO WYZWANIE XXI WIEKU

TERESA ZANIEWSKA. RED.

Publikacja porusza wybrane problemy edukacji międzykulturowej w aspekcie historycznym i współczesnym. Prezentowane tu artykuły są mniej lub bardziej szczegółowe, zróżnicowane tematycznie, lecz wszystkich tu obecnych autorów łączy troska o jakość nowych kontaktów z ludźmi innych narodów, kultur, wiar i języków.

Monika Wróblewska w tekście zatytułowanym Razem - Osobno. Poszukiwanie tożsamości w odmienności kulturowej przekonuje czytelnika, że RAZEM nie stanowi zagrożenia dla OSOBNO, nie jest także jego zaprzeczeniem. Zdaniem autorki jest możliwością, propozycją, otwarciem na inność, na rozwój. Choć być może nie dają one poczucia bezpieczeństwa, stwarzając nowe relacje, to jednak dzięki nim człowiek może rozwijać się, wnosić swój własny, indywidualny, niepowtarzalny wkład w ten rozwój.

Polsko-tatarskie związki kulturowe zostały zaprezentowane w artykule Teresy Zaniewskiej. Jak wskazuje autorka „Tatarzy, którzy przez wieki tak pięknie Rzeczypospolitej służyli radą i swą walecznością, są po dziś dzień cenną złotą nicią w arrasie. Ich obecność do dnia dzisiejszego inkrustuje kulturę polską.” Skłania to do głębszej refleksji nad biegiem dziejów, spotkaniem narodów i kultur, wiar i języków w budowaniu ludzkiej communio.

W kolejnym tekście Selim Chazbijewicz charakteryzuje edukację kulturową na przykładzie asymilacji i akulturacji grupy etnicznej polskich Tatarów.

Następnie Tadeusz Karabowicz w swoim artykule przedstawia literaturę ukraińską tworzoną przez poetów i pisarzy ukraińskich mniejszości narodowej w Polsce, którzy pisali w języku ukraińskim, aktywnie włączając się w życie spo­łeczności mniejszościowej.

Relację o tym jak odbywa się edukacja międzykulturowa w ramach programu MŁODZIEŻ odnajdujemy w tekście Ewy Romanowskiej, w opinii której program ten w sposób istotny dopełnia edukację formalną organizowaną w ramach systemu szkolnego. Poza kształtowaniem postawy człowieka „uczącego się przez całe życie", wyzwala cieka­wość poznawczą charakteryzującą ludzi aktywnych, uczy zaradności, rozwija kompetencje promujące aktywną postawę obywatelską. Pełni również istotną rolę w kształ­towaniu postaw tolerancji oraz zwalczaniu stereotypów i uprzedzeń w myśleniu młodych ludzi.

W kolejnym tekście Mariusz Bałakier opisuje postawy Polaków wobec Żydów w świetle obecnych przemian polityczno – społecznych. Odnajdziemy tu wyjaśnienie takich pojęć jak antysemityzm, filosemityzm oraz szczegółowa charakterystykę ich wskaźników.

Alla Danilenko w artykule Źródła osobliwości przedstawienia międzykulturowego, omawia wyniki badań młodzieży akademickiej, których celem była ocena poziomu wiedzy o kulturze i osobliwościach naszych sąsiadów, określenie tendencji w zakresie utożsamiania lub przeciwstawiania samego siebie innym, charakterystyka funkcjonujących stereotypów, w znacznym stopniu decydujących o sposobach i treściach postrzegania międzykulturowego.

Z tekstu Urszuli Markowskiej dowiadujemy się jak przebiega edukacja Pigmejów Bayaka w regionie Sangha Mbaere w Republice Środkowoafrykańskiej. Zdaniem autorki szkoła prowadzona metodą ORA staje się łącznikiem umożliwiającym tej pierwotnej wspólnocie jak najmniej bolesne pokonanie dystansu dzielącego ją od innych plemion i społeczności lokalnych Afryki, tak aby mogła podmiotowo uczestniczyć w procesie, którego celem jest przetrwanie, polepszenie życia, zdrowia i uzyskanie statusu obywateli świata.