Dr Katarzyna Hamer

Instytut Psychologii PAN w Warszawie

Dr Hanna Hamer

Niepaństwowa Wyższa Szkoła Pedagogiczna w Białymstoku

 

Uśmiech jako zaproszenie do więzi

Streszczenie

Problem badawczy koncentrował się na sprawdzeniu jak często ludzie uśmiechają się, jakie są powody uśmiechania się oraz jak płeć biologiczna oraz orientacja sprawcza i wspólnotowa (przy kontroli potrzeby aprobaty społecznej) modyfikują te tendencje. Przebadano 217 osób w wieku 19-60 lat o różnym miejscu zamieszkania. Wyniki pokazały, że badani istotnie częściej deklarowali uśmiech z powodów pozytywnych niż negatywnych: najczęściej by wyrazić radość, następnie by odwzajemnić czyjś uśmiech i z powodu dobrego humoru. Nieco rzadziej deklarowano powody czysto społeczne (okazanie uprzejmości i zadbanie o dobrą atmosferę). Wśród powodów „negatywnych” badani najczęściej przyznawali się do uśmiechania się, by ukryć zmieszanie, następnie niepewność, wstyd, a najrzadziej – do uśmiechu pokrywającego złość. Osoby o wyższej potrzebie aprobaty społecznej rzadziej niż osoby o niższej potrzebie aprobaty deklarowały uśmiechanie się „by okazać dobry humor” i „ukryć złość” (15% wyjaśnionej wariancji), nie stwierdzono związku tej potrzeby z pozostałymi powodami. Kobiety w porównaniu z mężczyznami istotnie częściej deklarowały, że uśmiechają się z powodów pozytywnych (zwłaszcza by wyrazić radość, okazać dobry humor i uprzejmość). Nie stwierdzono różnic w powodach negatywnych. Zadbać o dobrą atmosferę częściej starają się swym uśmiechem zarówno osoby o wysokim poziomie sprawczości, jak i osoby o wysokim poziomie wspólnotowości (w porównaniu do osób o niskich poziomach tych zmiennych). Te pierwsze deklarowały także, że częściej uśmiechają się, by okazać uprzejmość. Wyniki są dyskutowane w kontekście różnic międzykulturowych i planowanych dalszych badań.

Słowa kluczowe: powody uśmiechania się, płeć, gender, Wielka Dwójka.

 

The reasons of smiling

Abstract

We tested how often people smile from different reasons and how sex as well as agency and communion (while controlling for need for approval) modify these tendencies. There were 217 subjects, aged 19-60, from different places of residence. As the results showed, subjects declared positive reasons for smiling significantly more often than negative reasons: predominatingly to show joy, next – to reciprocate someone’s smile and because of good mood. People declared social reasons (to show politeness and to take care of good atmosphere) slightly less often. Among negative motives people declared smiling to hide confusion more often than to hide insecurity, shame or (least often) to hide anger. Subjects with stronger need for approval declared smiling because of good mood and to hide anger more rarely than subjects with lesser need for approval (15% of explained variance). There was no connection of this need with other reasons to smile. Women compared to men significantly more often declared smiling for positive reasons (particularly to show joy, good mood and politeness). There weren’t any differences in declared negative reasons to smile. Taking care of good atmosphere is a reason declared more often by both people with stronger agency and by people with stronger communion (compared to people with weaker levels of these variables). The previous also more often declared smiling to show politeness. The results are discussed in the context of cultural differences and planned further studies.

Keywords: reasons to smile, sex, gender, Big Two.